BENZODIAZEPIN

Tuesday, December 9, 2014

Thuốc an thần, tính chất gây ngủ, giải lo, có ảnh hưởng tới trí nhớ, giãn cơ và chống
co giật ở các mức độ khác nhau. Thuốc giải độc của nhóm thuốc này là flumazenil.

CÁC THUỐC TRONG NHÓM

BROMAZEPAM viên nén 1,5 mg; 3 mg; 6 mg.

Brommazepam viên nén.

Lenitin viên nén 1 mg; 3 mg; 6 mg.
Lexomil viên nén 6 mg.

Lexomil viên nén 6 mg.

DIAZEPAM: viên nén 2 mg, 5 mg, 10 mg; siro 2 mg/5mL; thuốc đạn 5 mg, 10 mg; ống tiêm 10 mg/ 2 mL.

Diazepam viên nén 10mg.

Diazepam thuốc đạn.

Diazepam ống tiêm 10mg/2mL.

Seduxen viên nén 5mg; ống tiêm 10mg/2ml
Valium viên nén 2 mg; 5 mg; 10 mg
Valium thuốc tiêm 10 mg.

Valium thuốc tiêm 10 mg.

1. CHÚ Ý KHI CHỈ ĐỊNH THUỐC.
  • Cân nhắc nguy cơ/lợi ích: Mức độ 3.

-Thời kỳ cho con bú: Thuốc qua được sữa mẹ, gây nguy cơ suy hô hấp cấp và tác dụng an thần, gây ngủ ở trẻ sơ sinh. Clordiazepoxyd tăng tiết sữa.

-Trầm cảm: Nguy cơ che lấp các dấu hiệu của bệnh mà không chữa được bệnh.

-Thời kỳ mang thai: Nghi gây quái thai khe vòm miệng, sứt môi, đối với clordiazepoxyd, diazepam, nitrazepam. Nguy cơ hội chứng thấm nhiễm ở trẻ sơ sinh đối với diazepam khi dùng kéo dài (rối loạn giấc ngủ, vật vã, ức chế hô hấp và hạ nhiệt).
-Suy hô hấp; hen: Benzodiazepin làm suy giảm hô hấp do tác động lên hệ thần kinh trung ương.
  • Thận trọng: Mức độ 2.

-Ăn uống - rượu: Tăng tác dụng an thần buồn ngủ của các benzodiazepin (buồn ngủ, vô cảm, các phản xạ chậm lại).
  • Cần theo dõi: Mức độ 1.

-Suy gan: Suy gan làm chậm sự giáng hoá và đào thải benzodiazepin và làm tăng độc tính của chúng.

-Suy thận: Suy thận làm chậm sự đào thải của benzodiazepin và làm tăng độc tính của chúng.

-Nhược cơ: Benzodiazepin làm giãn cơ.

2. TƯƠNG TÁC THUỐC.
  • Phối hợp nguy hiểm: Mức độ 4.

-Indinavir.
Phân tích: Indinavir có ái lực mạnh với isoenzym 3A4 của các cytochrom P450, dẫn đến giảm chuyển hoá benzodiazepin, là thuốc được chuyển hoá chủ yếu bằng isoenzym đó, (hiện tượng cạnh tranh) và do đó tăng nồng độ trong huyết tương và độc tính. Nguy cơ an thần kéo dài và ức chế hô hấp sâu (được mô tả với midazolam, triazolam, alprazolam). Tương tác dược động học về chuyển hoá thuốc.
Xử lý: Không kê đơn phối hợp này. Cần thay thế thuốc.

-Nelfinavir.
Phân tích: Nelfinavir có ái lực mạnh với isoenzym 3A4 của các cytochrom P450, dẫn đến giảm chuyển hoá benzodiazepin, là thuốc được chuyển hoá chủ yếu bằng isoenzym đó (hiện tượng cạnh tranh) và do đó tăng nồng độ trong huyết tương và tăng độc tính. Nguy cơ an thần kéo dài và ức chế hô hấp sâu (được mô tả với midazolam, triazolam, alprazolam). Tương tác dược động học về chuyển hoá thuốc.
Xử lý: Không kê đơn phối hợp này. Cần thay thế thuốc.

-Ritonavir.
Phân tích: Ritonavir có ái lực mạnh với isoenzym 3A4 của các cytochrom P450, dẫn đến giảm chuyển hoá benzodiazepin, là thuốc được chuyển hoá chủ yếu bằng cytochrom P450 đó (hiện tượng cạnh tranh) và do đó tăng nồng độ trong huyết tương và nguy cơ tăng độc tính. Nguy cơ an thần kéo dài và ức chế hô hấp sâu (được mô tả với alprazolam, dikali clorazepat, diazepam). Tương tác dược động học về chuyển hoá thuốc.
Xử : Không kê đơn phối hợp này. Nghĩ đến thay thế thuốc.
  • Cân nhắc nguy cơ/ lợi ích: Mức độ 3.

-Buspiron; butyrophenon; carbamat hoặc thuốc tương tự; carbamazepin; dantrolen; glutethimid hoặc thuốc tương tự; interferon alpha tái tổ hợp; medifoxamin; paroxetin; phenothiazin; primidon hoặc dẫn chất; procarbazin; thuốc an thần kinh các loại;  thuốc ức chế hệ thần kinh trung ương các loại.
Phân tích: Tăng ức chế thần kinh trung ương, dẫn đến tăng tác dụng an thần buồn ngủ. Tương tác dược lực.
Xử lý: Lưu ý nguy cơ này để điều chỉnh liều của hai thuốc. Chú ý đến giảm tỉnh táo ở người lái xe hoặc vận hành máy. Khuyên không uống rượu và không tự ý dùng thuốc hoặc chế phẩm có rượu.

-Dextropropoxyphen.
Phân tích: Tăng ức chế thần kinh trung ương, dẫn đến tăng tác dụng an thần buồn ngủ. Tương tác dược lực.
Kê đơn: Lưu ý nguy cơ này để điều chỉnh liều hai thuốc, nếu cần phải phối hợp. Chú ý đến giảm tỉnh táo ở người lái xe hoặc vận hành máy. Khuyên không uống rượu, và không tự ý dùng thuốc hoặc chế phẩm có rượu.

-Macrolid.
Phân tích: Chỉ có triazolam và midazolam là tăng tác dụng khi phối hợp với erythromycin, roxythromycin hoặc clarithromycin (ức chế enzym).
Xử lý: Khi phối hợp với midazolam cần phải lưu ý đến tác dụng phụ hoặc phải điều chỉnh liều: còn đối với triazolam, không nên phối hợp (rối loạn ứng xử đã được thông báo trong y văn).

-Rifamycin.
Phân tích: Khi phối hợp các rifamycin (là chất gây cảm ứng enzym) với benzodiazepin, sự oxy hoá các benzodiazepin thông qua cytochrom P450 tăng lên, làm cho tác dụng dược lý của các thuốc này giảm.
Xử lý: Theo dõi đáp ứng trên lâm sàng với các benzodiazepin khi bắt đầu dùng và khi ngừng dùng rifamycin. Hiệu chỉnh liều khi cần. Nếu điều kiện cho phép, có thể dùng temazepam (Restoril) là loại benzodiazepin không bị cytochrom P450 oxy hoá, do đó không có tương tác với rifamycin.

-Rượu.
Phân tích: Tăng ức chế hệ thần kinh trung ương, dẫn đến tăng các tác dụng an thần buồn ngủ. Một số thuốc, có thể thấy gây một số tác dụng tâm thần vận động, nhất là trong tuần điều trị đầu tiên. Tương tác dược lực.
Xử lý: Không kê đơn thuốc này, vì không thể ngăn cản người bệnh không uống rượu. Nguy cơ an thần buồn ngủ đặc biệt nguy hiểm ở người lái xe hoặc vận hành máy. Khuyên người bệnh không uống rượu, không tự ý dùng thuốc hoặc các chế phẩm có rượu.
  • Tương tác cần thận trọng: Mức độ 2.

-Baclofen; thuốc chống động kinh không barbituric (Ethosuximid).
Phân tích: Tăng tác dụng ức chế thần kinh trung ương dẫn đến tăng tác dụng an thần gây ngủ. Tương tác dược lực.
Xử lý: Lưu ý nguy cơ này để điều chỉnh liều của hai thuốc. Chú ý tới giảm tỉnh táo ở người lái xe hoặc vận hành máy. Khuyên không uống rượu và không tự ý dùng thuốc hoặc các chế phẩm có rượu.


-Benzamid.
Phân tích: Tăng tác dụng ức chế thần kinh trung ương, dẫn đến tăng tác dụng an thần buồn ngủ. Tương tác dược lực.
Xử lý: Lưu ý nguy cơ này để điều chỉnh liều hai thuốc, nếu cần phải phối hợp. Chú ý tới giảm tỉnh táo ở người lái xe hoặc vận hành máy. Khuyên không uống rượu và không tự ý dùng thuốc hoặc các chế phẩm có rượu.

-Clonidin hoặc thuốc tương tự.
Phân tích: Hiệp đồng tác dụng ức chế hệ thần kinh trung ương. Thận trọng khi điều trị ngoại trú, với người lái xe và người vận hành máy. Cần nhớ rằng rilmenidin, với liều thông thường, không làm tăng tác dụng ức chế hệ thần kinh trung ương của benzodiazepin.
Xử lý: Lưu ý nguy cơ này để điều chỉnh liều hai thuốc, nếu cần phải phối hợp. Chú ý tới giảm tỉnh táo ở người lái xe hoặc vận hành máy. Khuyên không uống rượu và không tự ý dùng thuốc hoặc các chế phẩm có rượu.

-Estrogen hoặc thuốc ngừa thai estroprogestogen.
Phân tích: Các estrogen có thể ức chế các enzym tham gia vào quá trình oxy hoá các benzodiazepin ở gan (clorazepat, flurazepam, triazolam), còn đối với các benzodiazepin liên kết với acid glycuronic thì điều này còn tranh cãi. Nguy cơ tăng tác dụng của các benzodiazepin dùng thời gian dài.
Xử lý: Vì nửa đời của các benzodiazepin có thể kéo dài, giảm liều ở các phụ nữ dùng thuốc ngừa thai dài hạn. Thận trọng với phụ nữ lái xe và phụ nữ cần luôn luôn tỉnh táo.

-Flumazenil.
Phân tích: Đối kháng dược lý học tác động trên cùng các thụ thể và được sử dụng trong điều trị.
Xủ lý: Chủ yếu được các bác sĩ chuyên khoa gây mê và các đơn vị chăm sóc tích cực sử dụng để điều trị quá liều hoặc để làm ngừng ngủ li bì hoặc ngừng mê. Chỉ có bác sĩ thực hành có kinh nghiệm mới được cho thuốc.

-Lansoprazol.
Phân tích: Tương tác dược động học: Cần thận trọng với các thuốc được chuyển hoá bởi các cytochrom P450, cụ thể là lansoprazol, vì có nguy cơ giảm hoạt tính các thuốc đó, do cảm ứng enzym, có thể dẫn đến thất bại trong điều trị.
Xử lý: Lansoprazol là thuốc tương đối mới và các nhận xét lâm sàng còn thiếu. Đây là các tương tác có thể có và khuyên nên gửi các nhận xét lâm sàng cho các Trung tâm cảnh giác dược. Đặt lại nguy cơ trong bối cảnh điều trị. Thông báo cho người bệnh, điều chỉnh liều tuỳ thuộc vào các xét nghiệm sinh hoá khi bắt đầu và kết thúc điều trị bằng lansoprazol.

-Levodopa.
Phân tích: Tác dụng điều trị của levodopa có thể bị giảm, thậm chí mất, ở một số người bệnh khi dùng các benzodiazepin như clordiazepoxyd, diazepam và nitrazepam.
Xử lý: Cần theo dõi tương tác này, đã được xác định với các thuốc kể trên, để điều trị tốt bệnh Parkinson. Với các benzodiazepin khác, cần cảnh giác và thông báo cho Trung tâm cảnh giác dược những thất bại điều trị trong trường hợp phối hợp.

-Nilutamid.
Phân tích: Có lẽ vì các tính chất ức chế enzym của nilutamid, có nguy cơ kéo dài và tăng các tác dụng của một số benzodiazepin có thể bị chuyển hoá.
Xử lý: Với một số benzodiazepin như diazepam, alprazolam, dikali clorazepat, flurazepam, nitrazepam, triazolam hoặc clordiazepoxyd thì nguy cơ ngủ gà tăng. Hoặc chọn một benzodiazepin không bị chuyển hoá, hoặc điều chỉnh liều các benzodiazepin, lúc bắt đầu, trong và sau khi điều trị.

-Omeprazol.
Phân tích: ức chế một số cytochrom P450 có thể dẫn đến chậm trễ trong chuyển hoá một số thuốc, tăng nồng độ của chúng trong huyết thanh và trong trường hợp này, tăng những tác dụng không mong muốn do quá liều.
Xử lý: Tương tác chỉ có thể xảy ra với các benzodiazepin đã chuyển hoá kiểu clordiazepoxyd, diazepam, flurazepam, triazolam..., bằng cách chẹn chuyển hoá của chúng, các tác dụng an thần, giải lo tăng lên. Hoặc giảm liều hoặc đổi thuốc ức chế bơm proton khác cho những người bệnh này.

-Phenytoin.
Phân tích: Có thể có nguy cơ tăng hoặc giảm nồng độ phenytoin trong huyết thanh không dự đoán được.
Xử lý: Theo dõi người bệnh về mặt lâm sàng và theo dõi về sinh học nồng độ phenytoin.

-Tacrolimus.
Phân tích: Tăng nồng độ tacrolimus trong huyết tương, được quan sát in vitro chỉ riêng với midazolam. Tương tác dược động học về chuyển hoá thuốc.
Xử lý: Nên giảm liều tacrolimus và theo dõi chức năng thận thông qua định lượng creatinin trong máu. Theo dõi nồng độ tacrolimus trong huyết tương trong khi điều trị và khi ngừng điều trị.

-Thuốc chống loét kháng H2 kiểu cimetidin.
Phân tích: Cimetidin là một chất ức chế các enzym oxydase gan (cytochrom P450) cần cho chuyển hoá một số thuốc. Hơn nữa, cimetidin làm giảm lưu lượng máu ở gan. Như vậy, nồng độ trong huyết tương của một số benzodiazepin sẽ tăng (nguy cơ quá liều), nhưng cũng bằng cách ức chế một số biến đổi sinh học, cimetidin chẹn các cơ chế khử độc. Cimetidin ức chế các oxydase gan chịu trách nhiệm về chuyển hoá các benzodiazepin, nên tác dụng dược lý của chúng tăng. Điều này không được mô tả với các benzodiazepin liên kết với acid glycuronic: lorazepam, oxazepam, temazepam.
Xử lý: Với một số benzodiazepin như diazepam, alprazolam, dikali clorazepat, flurazepam, nitrazepam, triazolam hoặc clordiazepoxyd, tăng nguy cơ ngủ gà khi phối hợp với cimetidin. Hoặc thay đổi thuốc chống loét, hoặc điều chỉnh liều các benzodiazepin lúc bắt đầu, trong khi và sau khi điều trị. Báo cho người bệnh về những nguy cơ ngủ gà, khuyên họ đặc biệt cảnh giác khi lái xe và/hoặc vận hành máy.

-Thuốc chống nấm dẫn xuất imidazol.
Phân tích: Có thể giảm độ thanh lọc của clordiazepoxid và các benzodiazepin có thể chuyển hoá như midazolam và triazolam, đặc biệt khi phối hợp với ketoconazol và itraconazol.
Xử lý: Cần theo dõi khi phối hợp, đặc biệt với ketoconazol là thuốc chống nấm độc với gan nhất. Phải chú ý đến nguy cơ gia tăng an thần buồn ngủ. Chuyển những nhận xét, nếu có, tới Trung tâm cảnh giác dược.

-Thuốc gây mê không barbituric; thuốc gây mê bay hơi chứa halogen.
Phân tích: Tăng ức chế hệ thần kinh trung ương, dẫn đến tăng tác dụng an thần buồn ngủ. Tương tác dược lực.
Xử lý: Khuyên người bệnh sắp phẫu thuật, báo cho thầy thuốc gây mê biết những thuốc đang dùng.

-Zidovudin.
Phân tích: ức chế cạnh tranh quá trình liên kết zidovudin với acid glycuronic và giảm độ thanh lọc của nó, nhất là với các benzodiazepin liên kết với acid glycuronic (lorazepam, oxazepam, temazepam). Nguy cơ tăng độc tính của zidovudin.
Xử lý: Sự phối hợp cần được theo dõi về mặt lâm sàng; nếu có thể, tránh phối hợp, trong trường hợp tăng độc tính của zidovudin; hoặc chọn dùng một benzodiazepin đã chuyển hoá.
  • Tương tác cần theo dõi: Mức độ 1.

-Amphetamin hoặc dẫn chất.
Phân tích: Đối kháng tác dụng. Có thể tăng tính hung hãn ở những người nghiện amphetamin.
Xử lý: Lưu ý tương tác dược lực này để xác định mục tiêu điều trị chính. Khuyên người bệnh nên gặp lại bác sĩ điều trị, nếu thấy điều trị không ổn định.

-Barbituric; clozapin; fluoxetin; fluvoxamin; metyldopa; mianserin; oxaflozan;   thuốc chống trầm cảm ba vòng hoặc thuốc tương tự; thuốc kháng histamin kháng H1, an thần; viloxazin.    
Phân tích: Tăng ức chế thần kinh trung ương, dẫn đến tăng tác dụng an thần. Tương tác dược lực.
Kê đơn: Lưu ý nguy cơ này để điều chỉnh liều của hai thuốc, khi cần phối hợp. Nghĩ tới giảm tỉnh táo ở người lái xe hoặc vận hành máy. Khuyên không uống rượu và không tự ý dùng thuốc hoặc các chế phẩm có rượu.

-Thuốc gây mê nhóm barbituric.
Phân tích: Nguy cơ tăng tác dụng ức chế thần kinh trung ương.
Xử lý: Nếu cần phối hợp hai thuốc, lưu ý nguy cơ này khi gây mê và chọn liều.

-Chất chủ vận morphin.
Phân tích: Tăng tác dụng ức chế hệ thần kinh trung ương, dẫn đến tăng tác dụng an thần. Tương tác dược lực.
Xử lý: Lưu ý nguy cơ này để điều chỉnh liều hai thuốc, khi cần phải phối hợp. Nghĩ tới giảm tỉnh táo ở người lái xe và người vận hành máy. Khuyên không uống rượu và không tự ý dùng thuốc hoặc các chế phẩm có rượu.

-Cisaprid.
Phân tích: Tăng vận tốc hấp thu, được mô tả duy nhất với diazepam, do đó có nguy cơ tăng tính chất an thần.
Xử lý: Khuyên không nên dùng diazepam trong thời gian điều trị bằng cisaprid, nhất là đối với những người vận hành máy và lái xe (giảm tỉnh táo). Cẩn thận với các biệt dược được mách hoặc tự dùng thuốc có thể chứa rượu: tác dụng còn tăng thêm.

-Citalopram.
Phân tích: Tăng các tác dụng an thần của chất ức chế tái thu nhận serotonin.
Xử lý: Thận trọng khi đồng thời uống rượu, nhất là với người lái xe và người vận hành máy.

-Cura các loại.
Phân tích: Một số nghiên cứu cho thấy diazepam và các benzodiazepin khác có thể tăng tác dụng của các loại cura. Một số nghiên cứu khác lại thấy có thể phối hợp mà không tăng tác dụng đó.
Xử lý: Sự phối hợp phải thực hiện tại cơ sở chuyên khoa. Người bệnh cần cho bác sĩ gây mê biết những thuốc mình đã dùng, đặc biệt benzodiazepin. Bác sĩ gây mê nên theo dõi phối hợp thuốc này vì các nghiên cứu không cho kết luận thống nhất.

-Methadon.
Phân tích: Tăng tác dụng ức chế hệ thần kinh trung ương, kèm theo an thần buồn ngủ mạnh, đặc biệt có hại với những người lái xe và vận hành máy.
Kê đơn: Phải lưu ý sự tăng tác dụng an thần này và cho những lời khuyên thích hợp (tránh lái xe hoặc vận hành máy; thông báo cho người xung quanh biết mối nguy hiểm).

-Saquinavir.
Phân tích: Do cạnh tranh ở khâu các cytochrom P450, saquinavir có thể làm giảm sự chuyển hoá của benzodiazepin với hậu quả là tăng nồng độ trong huyết tương và tăng độc tính (đã được mô tả với triazolam và midazolam).
Xử lý: Theo dõi người bệnh chặt chẽ để phát hiện các tác dụng độc.

Subscribe your email address now to get the latest articles from us

No comments:

Post a Comment

 

Nuôi dạy con thông minh

Copyright © 2018. Nơi chia sẻ những kiến thức y khoa.
Design by Bacsiluc.com. Published by Fanpage Chia sẻ trực tuyến KIẾN THỨC Y KHOA. Powered by Blogger.
Creative Commons License