Nôn nặng do thai nghén: định nghĩa, triệu chứng, chẩn đoán và xử trí.

Wednesday, November 26, 2014

I.  ĐẠI CƯƠNG
§  Sau khi tt kinh, thai phụ thường biu hiện tăng tiết nước bt, bun nôn, nôn oẹ, báo cho người phụ nữ biết mình thai. Nếu dấu hiệu nghén tăng lên ảnh hưởng ti sinh hot của thai ph được gi chng nôn oẹ. Nếu tình trng nôn nặng hơn, ảnh hưởng tới sc kho tính mng của thai phụ được gi bnh nôn nng. Tt c những biểu hin trên sẽ t mất đi vào cuối tháng thứ 3 của thai dù có hay ko điều tr

§  Thai nghén người phụ nkéo dài 9tháng 10 ngày ( 40 tun) th chia ra 3gđ:
o  3 tháng đầu thai bnh nôn nặng
o  3 tháng gia thi chung sống hoà bình gia m con
o  3 tháng cui bệnh NĐTN
§  T lệ thai ph mắc NĐTN cao từ 5-10% các thai phụ nói chung
§  Về nguyên nhân sinh bnh hiện nay chưa nhưng còn một số gi thuyết thể do trng, thuyết d ng, thuyết tiêu hoá


II. BNH NÔN NNG

§  Trước đây còn gọi bnh nôn ko cầm được lúc đó chưa thuốc chống nôn hiu quả, nên bệnh có tỉ lệ tử vong thai ph cao, chưa biết cách phá thai để điều tr
§  Rt may bệnh gp nước ta rt it đã kinh nghiệm điều tr tt

1.  Triệu chng

Bnh nôn nng th chia làm 3 giai đoạncó ranh gii ràng v thời gian cũng như biểu hin

1.1. Giai đon nôn gầy mòn ( 4-6 tun )

§  Dấu hiệu: vào bữa sáng, liên quan bữa ăn. Sau nôn suốt ngày cả khi đang ng cũng phải thức dậy để nôn
§  Chất nôn: mới đầu nôn ra thức ăn => nước mùi chua do dch v => mt xanh, mt vàng
§  Nôn ngày càng nhiều => vùng thượng v rất đau do dạ dày co bóp

§  Toàn thân:

o  Nôn nhiều => bn ko ăn được =>cơ thể gy mòn, v mt hốc hác, mất nước
o  Lượng nước tiu ngày càng ít dần => RLĐG => RL nhiễm toan máu
§  thể kéo dài 4-6 tuần
§  Hay gp bn nôn nặng này mạng lưới y tế đã phát triển, bn đến khám điều tr sớm

1.2. Giai đon mạch nhanh ri loạn chuyn hoá (2-3 tun )

§  Nôn ngày càng nhiều, gần như liên tục nhưng chất nôn ít trong dạ dày ko nên gi là nôn khan

§  Toàn trng:

o  Gy mòn, khô héo, mt lõm, miệng lưỡi khô,da nhăn nheo
o  Bng lõm lòng thuyn
o  Hơi thở chua, mùi aceton
o  Mạch nhanh nhỏ ( 100-120l/p)
o  Tinh thn: Lo lng, mt, bi quan, s cho đứa con trong bng, Cho tính mạng,…

§  XN:

o  HC tăng, Hct tăng mất nước
o  D tr kim giảm
o  Tình trng toan chuyển hoá RLĐG
o  Ure máu tăng ko có dấu hiệu của viêm thận
§  này tiến trin khong 2-3 tuần

1.3. Giai đon biến cố thn kinh ( 5-7 ngày )

Đây hậu quả của quá trình mất nước. RLĐG, RL kiềm toan, suy dd RL chuyn hoá kéo dài

§  Lâm sàng:

o  TC: nôn khan gần như ko còn. BN lầm vào cảnh tuyt vng
o  Tinh thn: ht hong, sng,khi hôn rồi co git
o  Nhịp th nhanh, nông (40-50 l/p)
o  Hơi thở hăng,mùi aceton
o  Mạch nhanh >120l/p
o  Nước tiu ít dần ri gần như niệu Bnh nhân thể chết trong tình trng suy kit

§  CLS:

o  Nước tiu: aceton, mui mt, sắc tố mt





o   Máu:

-      D tr kim giảm
-      đặc máu Hct tăng, hồng cầu tăng
-      Nhim toan chuyn hoá
-      RLĐG
-      Ure máu tăng
o   Định lượng HCG nước tiu
o   SÂ: xem thai nghén bt hay ko bt
2.  Chẩn đoán xác định: dựa vào LS+ CLS

3.  Chẩn đoán phân biệt

3.1  Vi dấu hiu nôn cn phân bit vi: cha trng, thai kèm theo viêm ruột, tắc rut, lồng rut:
3.1.1        Tc rut
·         Đau bụng quặn từng cơn
·         Buồn nôn, nôn, sau nôn thì đỡ đau bụng
·         trung đại tin
·         XQ bụng không chuẩn bị thy có hình ảnh mức nước hơi
3.1.2        Viêm ruột tha
·         HCNT
·         Đau bụng âm lúc trội thành cơn vùng quanh rốn sau khu trú HCP
·         Khám thấy phản ng thành bụng vùng HCP
·         Cn lâm sàng: siêu âm hình nh VRT:
·         Phn này thể tự chém vào,nhiu thi gian thì viết nhiu
3.1.3        Viêm não
·         HC màng não ( cứng gáy, Kernig (+))
·         Đau đầu, nôn vt dễ dàng
·         Chc dch não tủy làm xét nghim

§  Chẩn đoán dựa vào: SÂ, HCG nước tiu,..và các dấu hiệu ls đặc trưng của mi bnh
3.2  Vi dấu hiu mch nhanh: chẩn đoán phân biệt thai kèm theo bệnh tim, basedow, những bệnh nhim trùng nhiễm độc,..
3.2.1        Basedow
Run tay, da nóng m, m hôi nhiu Mạch nhanh > 120l/p
Bướu cổ
TSH giảm, T3, T4 tăng
3.2.2        Nhim trùng nhiễm độc
HCNT rõ: st cao rét run liên tc hoc từng cơn Đường vào của ổ nhim khun: phi, tiết niệu, da… ổ di bnh: nếu nhiếm trùng huyết

3.3  Vi du hiệu hôn mê: pb hôn do: gan, ĐTĐ,..
3.3.1        Hôn gan
Tiền s bnh gan: Hi chng vàng da
Men gan tăng, Prothrombin giảm


3.3.2        Hôn do đái tháo đường Tiền s đái tháo đường
Ri lon nhp thở kiểu Kussmall,hơi thở mùi aceton Hôn sâu
Đường huyết tăng cao

4. TIN TRIỂN VÀ TIÊN LƯỢNG

§  Tiến trin: thể từ nhẹ -> nặng nếu ko được điều tr kp thi
§  Tiên lượng: tt nếu chẩn đoán sớm, điều tr đúng, nhờ thuc mới thuật phá thai tt

5. ĐIỀU TR

5.1. Điều dưỡng
§  Làm công tác ổn định tinh thần, tưởng cho bn yên tâm điều tr
§  Tập cho bn ăn trong hoàn cảnh bị nôn:
o  2 ngày đầu ăn bằng đường tm, chống mất nước điện gii
o  2 ngày tiếp theo cho ngm liên tục viên sữa đá nếu đáp ứng
o  2 ngày tiếp cho bn uống tng ngụm sữa lạnh, đặc dần để nâng cao dinh dưỡng nếu đáp ứng
o  2 ngày tiếp có thể cho bn ăn súp lạnh
Trong quá trình ăn, nếu ngày tiếp theo bn ko chịu được cách ăn mới, ta lại cho bn ăn như ngày hôm trước, ri tp dần, bn s ăn được như bt
§  Nên cách ly bn khi những người thân có kh năng gây bệnh trm trọng hơn. VD: mẹ chồng nếu ko hợp nhau
§  TD đánh giá các dấu hiu ls cls so với trước để đánh giá kết qu điều trị, đánh giá sự tiến triển để bin pháp x thích hp

5.2. Thuốc điều tr triu chng

§  Chng mất nước, dinh dưỡng, RLĐG, RL kiềm toan bằng cách truyn các loi dịch như:
o  Truyn dung dịch NaCl 9%, dd G 5% 10%
o  DD Moramin S-2 , dd Aminoplasmal 5%, 10%, 15%
o  DD NaHCO3 để cân bng kim toan
o  Dinh dưỡng đầy đủ

§  Chng nôn:

o  Peimperan 10mg uống 3-4 v/ngày(Trước khi ăn 30p uống 1v) o Notilium M 10mg uống 3-4v/ngày( trước khi ăn 30p uống 1v) o Thuc gim tiết dch: Atropin,..
§  Thuc chng dị ng: kháng histamin: Pipolphen,..
§  Thuốc vi lượng: Ca, vit B6, Mg-B6,..
§  An thn: Rotunda,..



5.3. Sn khoa:

§  Khi điều tr triu chứng kokết quả nên nạo phá thai để bao v tính mng thai ph
§  Làm XN GPB chất no
6.  Phòng bệnh: chưa biết nguyên nhân nên các bp phòng chủ yếu là:
§  Phát hin sớm điều tr kp thi

§  Cha các bệnhnguy -> NĐTN

Subscribe your email address now to get the latest articles from us

No comments:

Post a Comment

 

Nuôi dạy con thông minh

Copyright © 2018. Nơi chia sẻ những kiến thức y khoa.
Design by Bacsiluc.com. Published by Fanpage Chia sẻ trực tuyến KIẾN THỨC Y KHOA. Powered by Blogger.
Creative Commons License